آیین نامه وجین منابع

1400/10/5 0:0

آیین نامه وجین منابع

مقدمه:
كار وجين بخشي از فرآيند مجموعه سازي در كتابخانه ها به شمار مي رود كه همانند ساير امور مرتبط با مديريت و توسعه مجموعه ، نيازمند دقت نظر و توجه مي باشد.
اگر قانون اول و پنجم رانگاناتان مبني بر اينكه كتاب براي استفاده است و كتابخانه ارگانيسمي زنده و پوياست مد را نظر داشته باشيم ، آنگاه اهميت مسئله وجين در كتابخانه به ها وضوح مشخص مي شود. اگر معتقديم كه كتابخانه ارگانيسمي زنده و پوياست بنابراين همانند هر موجود زنده اي داراي دو پديده زايش و پيرش است . وجين باعث مي شود با تا كنار گذاشتن بعضي از عناوين غيرضروري جا براي ساير عناوين بازتر شده و امكان دستيابي و بازيابي اطلاعات بيشتر شود. زماني كه كتابداران در يابند كتابخانه بايد داراي مجموعه اي برنامه ريزي نه و شده مجموعه اي بطور تصادفي گردآمده باشد اهميت وجين مشخص مي شود.
عمده ترين دلايلي كه وجين كردن را براي كتابخانه ها ضروري مي سازد، نياز به كنترول و رشد مجموعه و روزآمد كردن آنها، محدود بودن فضاي كتابخانه ها، نياز جامعه به اطلاعات جديد به و روز، خط مشي و سياست هاي مجموعه سازي كتابخانه و ها ... از جمله عللي است كه كتابداران بر را آن مي دارد در تا صدد يافتن راه حل هاي مناسب جهت امروجين كردن در كتابخانه ها برآيند.
اهداف وجين منابع كتابخانه اي :
1-    ايجاد فضاي مناسب براي منابع اطلاعاتي و رشد مجموعه
2-    پويايي مجموعه منابع مرتبط با اهداف و وظايف كتابخانه
3-    افزايش استفاده از منابع اطلاعاتي از طريق وجين منابعي كه ديگر استفاده نمي شود
4-    جلوگيري از انباشته شدن كتابهاي زائد و بي استفاده
5-    تسهيل و تسريع در دسترسي به منابع اطلاعاتي مورد نياز موجود در مجموعه
معيارها و ضوابط وجين كتابها:
1-    وضع ظاهري: كتاب هاي مندرس را مي توان از مجموعه خارج كرد. اما در صورتي كه از كتاب هاي پر مراجعه باشند بايد با نسخه هاي جديد جايگزين شوند
2-    نسخه تكراري: اين مورد مربوط به كتابهايي است كه بنا به شرايط و موقعيت زماني از عناوين پر مراجعه بوده، اما در شرايط فعلي اهميت موضوعي خود را از دست دادهاند و يك يا دو نسخه ازآن كفايت ميكند.
3-    ويرايش هاي كهنه تر: در منابع كتايخانه دانشگاه علوم پزشكي اين مورد بسيار صدق ميكند و حائز اهميت است. بدليل اينكه منابع پزشكي ، مطالب و روشها سريع به روز مي شوند.
4-    ميزان استفاده: با بررسي تعداد دفعات استفاده يا به امانت رفتن يك كتاب ميتوان دريافت كه چه كتابهايي بسيار كم استفاده و يا بياستفادهاند (قابل ذكر است كه اين كتب نيز به علت اشغال فضاي كتابخانه وجين ميگردند، كتب ارزشمند از معيار فوق خارج است.)
منابع مستثني از وجين:
1-    منابع لاتين قديم كه نسخه جديد آنها به دليل قيمت بالا خريداري نشده.
2-    اطلسهاي و منابع مرجع
3-    منابع نفيس و هنري كه تصاويررنگي و كاغذهاي اعلاء دارند، وجين نخواهند شد
مسئوليت وجين منابع :
مسئوليت اصلي وجين منابع با كميته وجين مركز اطلاع رساني و كتابخانه مركزي است و مسئوليت اجرايي بر عهده بخش امانت و سفارشات و گروه كارشناسي وجين منابع چاپي متشكل از كارشناسان موضوعي بخش سفارشات، بخش امانت ، كارشناس بخش مرجع و كارشناس نشريات مي باشد.
تبصره: بديهي است كليه اعمال نهايي وجين در مركز اطلاع رساني و كتابخانه مركزي و توسط بخش سفارشات و زير نظر مسئول كتابخانه انجام مي گيرد.
شيوه كار وجين منابع:
قبل از شروع عمليات وجين ابتدا عمل رف خواني كتابخانه مربوطه انجام مي شود و تمامي منابع مجموعه ها از لحاظ منابع مفقودي، امانت و موجودي كنترل و بازبيني مي شود. اين كار توسط كتابداران كتابخانه مربوطه صورت مي گيرد. جهت اين امر كتابخانه ها به تشخيص سرپرست كتابخانه مي توانند وظايف سرويس دهي و خدمات امانت خود را در مقطع زماني مناسب تعطيل نمايند تا با دقت بيشتري مراحل فوق را انجام دهند.
1-    وجين منابع كتابخانه به طور مستمر در مرداد ماه هرسال انجام مي شود .
2-    تعداد منابع وجين شده در هر دوره بايد متناسب با كل منابع موجود در كتابخانه باشد و اين ميزان بيشتر از 5% كل منابع نباشد .هرگونه تغيير در مفاد اين آيين نامه به پيشنهاد كتابخانه مركزي و تاييد شوراي پژوهشي دانشگاه امكان پذير خواهد بود.
سرنوشت منابع وجين:
1-    حذف شوند و ويرايش جديد به مجموعه اضافه شود.
2-    حذف شوند و همان ويرايش مجدداً خريداري شود .
3-    حذف شوند و درصورت نياز منابعي جديد تر و بهتر درهمين زمينه موضوعي تهيه شود.
4-    صحافي شود و به مجموعه بازگردد .
5-    به انبار منتقل شود .
پس از وجين:
1-    موجودي كتابها از برنامه كتابخانه حذف مي شود.
2-    كتاب هاي وجين شده به انبارفرستاده مي شود.
3-    خارج كردن كتاب هاي وجين شده موجود در انبار از اموال دانشگاه
4-    فروش ، اهدا و يا انتقال كتابهاي وجين شده نهايي به كتابخانه ها و يا مراكز آموزشي و پژوهشي و تهيه ي صورتجلسه ي تحويل منابع توسط بخش سفارشات.
هرگونه تغيير در مفاد اين آيين نامه به پيشنهاد كميته وجين مركز اطلاع رساني و كتابخانه مركزي دانشگاه علوم پزشكي بوشهر و تصويب معاونت پژوهشي دانشگاه امكان پذير بوده و مراتب به كتابخانه مركزي اعلام خواهد شد.


جهت مشاهده فایل pdf آیین نامه وجین کلیک نمایید.


تاریخ بروز رسانی:   5 دی 1400

تعداد بازدید:   ۱

 


چاپ
< >